NAMEN-NAMES-NOMS  | HOME  | EMAIL  naar  ( to / à )  |
Paul Lanssens

LANSSENS - DENOO STAMBOOM
genealogie - genealogy - généalogie
Lanssens - Lansens - Lanssen - Lansen - Lamsens         Denoo - Deno - Denaux

»»» voor elke aanvulling of probleem: mail naar Paul Lanssens    -    Pour tout complément ou problème: mail à Paul Lanssens «««


Notities bij: Echtien JANS


In de Nederlandse telefoongids van 2010 zijn er 13 vermeldingen van de familienaam 'de Noo'. Eén van hen is dominee ds. Hendrik de Noo, onderzoeker van de Nederlandse genealogie 'de Noo'. Zoals bij de protestanten toegelaten, is hij gehuwd en heeft 5 kinderen. Vanaf 1962 begon hij zijn genealogische opzoekingen, en in 1991 rondde hij zijn boek af: 'Genealogie de Noo, een Boerengeslacht uit Bommelerwaard en Tielerwaard'. Het boek kan geraadpleegd worden in de VVF-centra van Oostende, Brugge en Merksem. De hiernavolgende gegevens van de Nederlandse tak werden uit dit boek overgenomen.

Stamvader Johannes de Noo vestigde zich in 1609 met toestemming van het stadsbestuur in Leiden, waar hij aan de universiteit theologie ging studeren. In de 'Liber Inscriptionum' van de universiteit werd op 21.12.1609 ingeschreven: "Johannes van Noo, Bruxellensis, 34, T" (bron: een brief dd. 13.06.1974 van de universiteit aan ds. Hendrik de Noo). Bij zijn aankomst werd hij dus VAN Noo genoemd, terwijl er in de latere geschriften DE Noo staat. Hij wordt aangeduid als 'Bruxellensis', dus afkomstig uit Brussel. Met een leeftijd van 34 jaar is hij geboren omstreeks 1575. In de kantlijn van het boek vinden we de mededeling 'Alens familiam permissu magistratuum Leydensium': hij mocht zich dus van het stadsbestuur in Leiden vestigen, mèt zijn familie.
Het is niet duidelijk welke personen die famillie omvatte. Was hij toen al gehuwd met Maeyken Smits, en waren er al kinderen? In een getuigenis dat hij aflegt op 31.12.1647 is er sprake van zijn kinderen en kleinkinderen. Helaas zijn hun namen en hun aantal daar niet vermeld. Het enig bekende kind is Glaude de Noo: die is volgens zijn huwelijksakte geboren in Leiden, maar deze geboorteakte is niet bewaard.

Onderzoek in de doopregisters van het stadsarchief te Brussel, leert dat de familienaam Denoo/Vannoo in de periode rond 1600 frequent voorkomt, en bovendien met vele varianten in de schrijfwijze. Onder de letter 'D' vinden we Deno, Denoo, Denois, Denoit, Denoot, Denote, Denoye, Denau, Danoyt, Denoos, Denoose, Dennau, Daneau, Dannoot, ... en zelfs een exoot zoals Denoueau. Onder de letter 'V' vinden we Vanno, Vanoo, Vannoo, Van O, Vannod, Vannoe, Vannois, Vannoy, Vannoye, Vannoyen, Vanhoye, Vannoos, e.a.. Het feit dat de familienaam 'de Noo' in Nederland vaak uitgesproken wordt als 'de Nooy' doet ons terugdenken aan al deze varianten. Maar nu terug naar onze Nederlandse voorvader: uiteraard werd de aandacht toegespitst op een eventuele Jo(h)annes die gedoopt zou zijn omstreeks 1575.

De elf parochieregisters van Brussel werden onderzocht vanaf het begin tot een stuk na het jaar 1600. In een ruime periode rond 1575, en rekening houdend met alle naamvarianten zowel onder de 'D' als onder de 'V', vinden we één en slechts één doopsel van een Johannes Denoo/Vannoo, en dan nog wel exact in het jaar 1575 zelf. Het is Johannes Vanoo, gedoopt op 15.03.1575 in de parochie St-Michiel & St-Goedele, zoon van Gelaudus Vanoo & Catharina NN (haar familienaam wordt niet vermeld), peter was Johannes Buelens en meter Catharina Buelens. De parochieregisters van de collegiale kerk St-Michiel & St-Goedele te Brussel zijn de oudste van België, daarvan is het register van de huwelijken het alleroudste. We hebben dus geluk.

Is deze Johannes inderdaad de voorvader van de Nederlandse de Noo's? De meeste van de elf parochieregisters beginnen pas na 1600 en onze Johannes kan dus ook dààr geboren zijn. Trouwens, ook de omgeving rond Brussel kan in aanmerking genomen worden, en Jo(h)annes is een vaak gebruikte voornaam ... Daar tegenover staan als positieve indicaties het exacte geboortejaar 1575, èn de overeenstemmende schrijfwijze 'Vanoo' ...
Maar de twijfel wordt weggenomen als we denken aan de naam van Johannes' enige bekende zoon, geboren in Leiden: Glaude de Noo. Glaude is genoemd naar zijn Brusselse grootvader Gelaudus. We hebben dus wel degelijk de Brusselse stamvader van de Nederlandse de Noo's gevonden !

Gelaudus is de Latijnse vorm van het Franse 'Claude'. Twee jaar na de geboorte van Johannes vinden we in de Brusselse parochie Notre-Dame de la Chapelle op 21.12.1577 de geboorte van Claudius Denois, zoon van Christophorus. In de alfabetische tabellen noemt men hem 'Claude'. Ook bij andere familienamen vinden we deze voornaam.

Bij het onderzoek van de huwelijken in Brussel vinden we nog een verrassing. Op 31.05.1622 huwde een Joannes Van No in de kerk van St-Catharina met een zekere 'Margareta De Smedt'. De naam van de bruid doet onmiddellijk denken aan 'Maeiken Smits'. Nog grotere verrassing is de huwelijksgetuige: Claudius Van No!! Toch is onze Nederlandse voorvader niet even naar Brussel teruggekeerd om te huwen ... na een kleine speurtocht blijkt dat het om een andere Joannes gaat, geboren op 19.07.1600, eveneens zoon van een Claudius. Een leuke en vermeldenswaardige samenloop.

De beweegreden die voorvader Johannes aangezet heeft om naar het Noorden te emigreren lijkt duidelijk. In het midden van de 16e eeuw kwam het protestantisme in de Spaanse Nederlanden sterk op. De Spaanse koning Filips II, tevens vorst van de Nederlanden, wilde dat iedereen in zijn rijk katholiek bleef. Stilaan kwamen de protestanten in verzet tegen zijn maatregelen, waardoor een beweging tegen het Spaanse gezag ontstond. Dit gaf aanleiding tot diverse bloedige opstanden, waarvan de val van Antwerpen in 1585 de belangrijkste was. Algemeen wordt aangenomen dat deze Spaanse overwinning de grens getrokken heeft tussen Zuid en Noord, tussen katholieken en protestanten, tussen België en Nederland. De ganse periode van opstand en oorlog duurde van 1568 tot 1648 en wordt de Tachtigjarige Oorlog genoemd, met middenin het Twaalfjarig Bestand van 1609 tot 1621. Tijdens deze woelige periode zijn duizenden protestanten vanuit het Zuiden geëmigreerd naar het Noorden (en misschien ook omgekeerd maar dat is minder bekend). Onze Nederlandse voorvader Johannes Vanoo/de Noo emigreerde naar het Noorden tijdens het eerste jaar van het Twaalfjarig Bestand.

Was Johannes dus een protestant, die vluchtte uit het Zuiden om aan vervolging te ontsnappen? Misschien wel, maar ... rond de eeuwwisseling was het katholieke Zuiden totaal verpauperd door de oorlog. Het Noorden daarentegen kende een grote economische bloei. Johannes kan dus ook om economische motieven beslist hebben om te verhuizen, aan de grensovergang veranderd zijn van geloof, en zich bij aankomst onmiddellijk ingeschreven hebben voor de studies theologie ...

Johannes Vanoo/de Noo beëindigde blijkbaar met succes deze studies theologie, want in 1615 werd hij predikant in Heumen en Malden (bij Nijmegen), op 23.05.1617 in Dwingelo en einde 1618 in Brakel. In 1630 werd hij ontslagen wegens zwakte en ouderdom (hij was dan 55 jaar oud !) en vestigde zich in Zaltbommel. Hij was blijkbaar niet te zwak om daar in 1647 te hertrouwen. Zaltbommel ligt in een gebied aan de Waal: de Bommelerwaard. Alle oude doop- trouw- en begraafboeken van de gemeenten uit de Bommelerwaard kunnen online geraadpleegd worden.
_________________________________________________

De Nederlandse de Noo's hebben een familiewapen, gebaseerd op twee rode lakzegels die Ds. Hendrik de Noo teruggevonden heeft op twee testamenten, één dd. 29.01.1755 en één dd. 07.09.1765. Beide testamenten zijn gezegeld door Arien de Noo (ca. 1702-1795, schepen van Nederhemert), zoon van Jan-Gijsbertse de Noo (ca. 1669-1735, schepen van Ammerzoden).

Op de zegels leest men voluit: «JAN*GIJSBERTSE* DE *NOOY». De familienaam 'de Noo' wordt in de streek van de Bommelerwaard en de Tielerwaard uitgesproken als 'de Nooy', en blijkbaar was dit al het geval in 1755! Voor verdere toelichting en voor twee merkwaardige conclusies verwijzen we naar de tekst bij Jan-Gijsbertse de Noo, drie generaties hierna.

FOTO'S VAN DE ZEGELS

Op basis van de tekening op deze zegels, heeft ds. Hendrik de Noo een familiewapen ontworpen en laten registreren bij bij het Nederlandse Centraal Bureau voor Genealogie. In heraldische termen wordt het als volgt beschreven:
- In rood, geboord van zilver, een zilveren zwaan, staande op een grond, vergezeld van een gouden ster.
- Helmteken: de ster van het schild.
- Dekkleden: rood, gevoerd van zilver.

Het is merkwaardig dat de zilveren zwaan ook figureert op een van de andere wapenschilden die we ontdekten, nl. het wapen van de Franse familie Denaux (drie zilveren zwanen op een groene grond). Dat doet ons denken aan 'Het zwanenrecht': een recht uit de 16e, 17e en 18e eeuw dat was voorbehouden aan de hogere klasse. Het recht maakte het mogelijk om zwanen te houden en af te schieten. Zwanenvlees gold voorheen als een delicatesse. Het zwanenrecht werd gezien als een waardevol en begeerd bezit. Er golden strenge regels voor het houden van zwanen. Er is een Fries zwanenboek bewaard gebleven uit 1529 van pluimgraaf Nicolai die vastlegde welke families het zwanenrecht bezaten (bron: Wikipedia). Er is dan ook veel kans dat de familie de Noo in de jaren 1600 het zwanenrecht bezat.


FOTO'S WAPENSCHILDEN de NOO (Nederland) EN DENAUX (Frankrijk).
_________________________________________________

Hierna vindt u een samenvatting van de Nederlandse stamboom, opgemaakt door ds Hendrik de Noo, die wij ingekort hebben tot de kinderen die zorgden voor afstamming van de familienaam. Leuk detail: één tak van de jongere generaties is teruggekeerd naar Brussel ! Het gaat om ir. Hendrik de Noo (°Utrecht 09.02.1904) die directeur werd bij het Brusselse elektroconstructiebedrijf Schréder. Zijn vijf kinderen zijn in het Brusselse gebleven.


Stamboom (genealogie/genealogy/généalogie) Lanssens-Denoo: 22.873 personen (individuals, personnes) dd. 2 augustus 2017 - site: http://lanssens.be